Ο Nat Turner, ο Nathaniel Bacon και η Παλαιστίνη: πραγματικές και απατηλές συμμαχίες υπό το φως μιας ακόμα εποικιστικής γενοκτονίας
«Ποιοι είναι οι εχθροί μας, και ποιοι είναι οι φίλοι μας; Αυτό το ζήτημα είναι ένα ζήτημα πρωταρχικής σημασίας για την επανάσταση. Στην Κίνα, όλοι οι επαναστατικοί αγώνες του παρελθόντος, κατέληξαν σε ασήμαντα αποτελέσματα, γιατί οι επαναστάτες δεν μπόρεσαν βασικά να συσπειρώσουν γύρω τους τους πραγματικούς τους φίλους και να χτυπήσουν τους πραγματικούς τους εχθρούς. Το επαναστατικό κόμμα είναι ὁ καθοδηγητής των μαζών και δεν υπήρξε ποτέ περίπτωση που να μη νικήθηκε η επανάσταση όταν το επαναστατικό κόμμα την οδήγησε σ' ένα δρόμο που δεν ήταν σωστός. Για να είμαστε σίγουροι πως θα μπάσουμε την επανάσταση στο σωστό δρόμο και πως θα την οδηγήσουμε αναπόφευκτα στη νίκη, οφείλουμε να συσπειρώσουμε γύρω μας τους πραγματικούς μας φίλους και να καταφέρουμε χτυπήματα στους πραγματικούς μας εχθρούς. Και για να ξεχωρίσουμε τους πραγματικούς μας φίλους από τους πραγματικούς μας εχθρούς, οφείλουμε να κάνουμε μια γενική ανάλυση της οικονομικής κατάστασης των διαφόρων τάξεων της κινέζικης κοινωνίας και της στάσης τους απέναντι στην επανάσταση.» (Μάο Τσε Τουνγκ, Ανάλυση των Τάξεων της
Κινεζικής Κοινωνίας)1
Οι «νέοι φίλοι» του παλαιστινιακού προλεταριάτου
Ένα από τα κύρια όπλα των μαζών κατά τη μακρά πάλη τους για απελευθέρωση
ήταν η ικανότητα να διακρίνουν τους εχθρούς από τους φίλους. Οι Παλαιστίνιοι
επαναστάτες υπήρξαν πρωτομάστορες στη διδαχή αυτού του μαθήματος, το οποίο κατανόησαν
από πολύ νωρίς και το ενσωμάτωσαν στο πρόγραμμά τους2. Η διασπορά
της σύγχυσης γύρω από το ζήτημα των σωστών συμμαχιών ήταν πάντα προς όφελος των
καταπιεστών και των αντιδραστικών –συγκεκριμένα στην εποχή μας, προς όφελος της
αποικιοκρατίας και του ιμπεριαλισμού– και οι ιδεολόγοι της σύγχυσης έτειναν να ανήκουν
στη μεριά της αντίδρασης, ασχέτως του τι επικαλούνταν. Σήμερα, διάφορες
φιλοαποικιακές φωνές εντός του λεγόμενου ανταγωνιστικού κινήματος προσπαθούν να
απομακρύνουν τον κόσμο από την άνευ όρων συστράτευσή του με την Παλαιστινιακή
Αντίσταση, λέγοντάς του πως –εν μέσω γενοκτονίας– «το πραγματικό συμφέρον των
απλών Παλαιστίνιων είναι με την ισραηλινή εργατική τάξη και όχι με τη Χαμάς και
τις άλλες οργανώσεις της αντίστασης». Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι μια
μερίδα αυτοαποακαλούμενων «ελευθεριακών κομμουνιστών», οι οποίοι, εδώ και δύο χρόνια, δεν έχουν πάψει να δυσφημούν την Παλαιστινιακή Αντίσταση και την
στρατιωτική ενέργεια της 7ης Οκτώβρη, με κύρια κατηγορία τον ψευδή
ισχυρισμό ότι είχε ως στόχο «την θανάτωση όσο το δυνατό περισσότερων Ισραηλινών
αμάχων γίνεται», κάτι που έχει απαντηθεί πολλάκις από τη πρώτη στιγμή3.
Η επιμονή τους πάνω σε αυτόν τον ψευδή ισχυρισμό καθώς και η αναπαραγωγή προπαγάνδας
για φρικιαστικά εγκλήματα πολέμου, τα οποία εν τέλει αποδείχθηκε ότι δεν
διαπράχθηκαν, ομολογεί την κακοπιστία πίσω από τις παρεμβάσεις τους4.
Οι «ελευθεριακοί», «κομμουνιστές» και λοιποί αριστεροί οπαδοί της
αποικιοκρατίας συχνά επικαλούνται τα κομμουνιστικά ιδανικά του διεθνισμού και
των διεθνικών ταξικών αγώνων, στη προσπάθειά τους να σαμποτάρουν την αλληλεγγύη
με την Παλαιστινιακή Αντίσταση. Βασικό τους αίτημα είναι η «συμφιλίωση μεταξύ
Παλαιστίνιων και Ισραηλινών εργατών» ενάντια στις αντίστοιχες «κυβερνήσεις» και
«καπιταλιστικές εξουσίες». Σκοπός αυτού του κειμένου είναι να δείξει πώς το
αίτημα για άνευ όρων «συμφιλίωση» μεταξύ αποικιοκρατών και αποικιοκρατούμενων
που προβάλλουν συχνά οι αριστεροί οπαδοί της αποικιοκρατίας, ενώ φαινομενικά απευθύνεται
και στα δύο μέρη, είναι στην πραγματικότητα μια μονόπλευρη απαίτηση συμφιλίωσης
των αποικιοκρατούμενων με την αποικιοκρατική συνθήκη που τις/τους/τα καταπιέζει.
Μέσα από την ανάλυση των δύο πιο γνωστών ιστορικών παραδειγμάτων που
επικαλείται η εποικιστική αριστερά, θα δείξουμε γιατί η αρχή της διάκρισης των
εχθρών από τους φίλους είναι σημαντική για την διεξαγωγή κάθε απελευθερωτικού
αγώνα, ειδικά εκείνου ενάντια στην αποικιοκρατική καταπίεση.
Το κείμενο που αναρτήθηκε στη σελίδα της συλλογικότητας Internationalist Perspective με τίτλο Πολεμοκάπηλοι, Αριστεροί και Δεξιοί, του οποίου η ελληνική μετάφραση πρωτοεμφανίστηκε τον Ιανουάριο το 2025 στο κινηματικής αναφοράς μπλογκ in.medias.res5, αποτελεί αντιπροσωπευτικό παράδειγμα των διαστρεβλώσεων που προϋποθέτει η παραπάνω απαίτηση. Πιο πρόσφατα, μεταφράστηκε από την ομάδα «Λιποτάκτ(ρι)ες από την Καπιταλιστική Ειρήνη» και κυκλοφόρησε σε μπροσούρα τους τον Οκτώβρη του 2025. Σύμφωνα με τους/τις τελευταίους/ες, το κείμενο «εξακολουθεί να είναι επίκαιρο – σήμερα ειδικά που η αντιιμπεριαλιστική και η αντι-αποικιοκρατική ιδεολογία έχει ηγεμονεύσει και με την ευκαιρία της πρόσφατης εκεχειρίας γιορτάζεται η «νίκη των όπλων της αντίστασης» και η «απροσκύνητη Γάζα».»6
Ο συγγραφέας του κειμένου προσπαθεί να αποδείξει πως κάθε αντιαποικιακός
αγώνας πρέπει να είναι απορριπτέος από μια «διεθνιστική σκοπιά» καθώς, όχι μόνο
υποκαθιστά τον ταξικό αγώνα με εκείνον της εθνικής απελευθέρωσης, αλλά ακυρώνει
το πρόταγμα της διεθνικής αλληλεγγύης μεταξύ των εργατών. Για εκείνον, οι
ένοπλες ενέργειες των αποικιοκρατούμενων αποξενώνουν τους εργάτες του
αποικιοκρατικού συνόλου, ακυρώνοντας την αλληλεγγύη. Μέσα από μια σειρά
αβάσιμων ισχυρισμών και υπεραπλουστεύσεων, ο συγγραφέας καταλήγει πως όλοι
ανεξαιρέτως οι αντιαποικιακοί αγώνες του παρελθόντος, από το Βιετνάμ μέχρι τη
Νότια Αφρική, «απέτυχαν» καθώς δεν απελευθέρωσαν τους εργάτες των εκάστοτε
χωρών από τον καπιταλισμό. Μικρή σημασία έχει αν μεγάλο μέρος αυτής της καπιταλιστικής
εκμετάλλευσης πραγματοποιείται για λογαριασμό της αποικιοκρατικής Δύσης και
άλλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων όπως η Ρωσία και η Κίνα. Κατά την άποψή του
συγγραφέα, η μόνη διέξοδος για την εργατική τάξη στην Παλαιστίνη είναι μέσω της
συμφιλίωσής της με την αντίστοιχη Ισραηλινή. Συνεπώς, η υποστήριξη της
Παλαιστινιακής Αντίστασης μπορεί να φέρει μόνο τα αντίθετα αποτελέσματα από τα
επιδιωκόμενα καθώς απομακρύνει την Ισραηλινή εργατική τάξη από την αντίστοιχη Παλαιστινιακή.
Στην ενότητα «Turner και Bacon», ο συγγραφέας του κειμένου υποστηρίζει το παραπάνω επιχείρημα αντλώντας ένα παράδειγμα από την αμερικάνικη ιστορία. Παραλληλίζει την ένοπλη αντίσταση στη Γάζα με την εξέγερση των Μαύρων του Nat Turner, την οποία αντιπαραβάλλει με μια άλλη αμερικάνικη εξέγερση, εκείνη του Nathaniel Bacon. Πριν ασχοληθούμε
συγκεκριμένα με την ανάλυση αυτών των δύο περιπτώσεων, έχει σημασία να διαβάσουμε
ακριβώς τι λέει στη συγκεκριμένη ενότητα το συγκεκριμένο άρθρο της Internationalist Perspective (υπογραμμίσεις
δικές μου):
«Ένα άλλο παράδειγμα που χρησιμοποιούν οι απολογητές της Χαμάς είναι η
εξέγερση του Τέρνερ. Ο Νατ Τέρνερ ήταν ένας σκλάβος που ηγήθηκε μιας αιματηρής
εξέγερσης στη Βιρτζίνια το 1831. Στόχος του ήταν να σκοτώσει όσο το δυνατόν
περισσότερους λευκούς. Ολόκληρες οικογένειες σφαγιάστηκαν. Κατά την
άποψή τους, αυτή η σφαγή, όπως και η σφαγή της Χαμάς της 7ης Οκτωβρίου, δεν
ήταν λάθος αυτών που τη διέπραξαν. Είναι, όπως το έθεσε ο Franz Fanon, «η βία
του αποικιοκρατούμενου που στρέφεται ενάντια στον δυνάστη».
Αυτό υποβιβάζει τον Turner και τη Χαμάς σε άβουλα πλάσματα, χωρίς
αυτενέργεια, σε απλές μηχανές που αντανακλούν τη βία που δέχονται, όπως ένας
τοίχος στέλνει πίσω μια μπάλα του τένις. Σαν να μην είχαν άλλη επιλογή.
Υπάρχουν, ωστόσο, άλλα παραδείγματα εξεγέρσεων ενάντια στην καταπίεση που δεν
εξελίχθηκαν σε φυλετικούς ή εθνοτικούς πολέμους. Η πρώτη μεγάλη εξέγερση στην
Αμερική ήταν η εξέγερση του Μπέικον το 1676-1677. Σε αυτήν, φτωχοί λευκοί και
μαύροι σκλάβοι πολέμησαν μαζί εναντίον της αποικιακής κυβέρνησης στη Βιρτζίνια.
Κατέλαβαν την τότε πρωτεύουσα Τζέιμσταουν. Μόνο όταν έφτασε στρατός εκστρατείας
από την Αγγλία στάθηκε δυνατόν να κατασταλεί η εξέγερση.
Οι μαύροι σκλάβοι και οι λευκοί προλετάριοι είχαν τα ίδια συμφέροντα.
Ακόμη και αν αφήσουμε κατά μέρος την ηθική διάσταση (και οπωσδήποτε δεν θέλω με
μια τέτοια προσέγγιση να εξιδανικεύσω την εξέγερση του Μπέικον), θα πρέπει να
είναι σαφές ότι οι σκλάβοι που πολέμησαν με τον Μπέικον επέλεξαν μια πολύ
πιο αποτελεσματική και έξυπνη μέθοδο αγώνα από εκείνους που ακολούθησαν
τον Τέρνερ: μια συμμαχία βασισμένη σε κοινωνικές τάξεις με κοινά συμφέροντα
και όχι στο χρώμα του δέρματος ή τη θρησκεία. Αυτό το κατάλαβαν και οι
αποικιοκρατικές δυνάμεις. Η εξέγερση του Μπέικον προκάλεσε πανικό στους κύκλους
τους. Ο φόβος ότι θα μπορούσαν να αγωνιστούν ξανά από κοινού αδύναμοι λευκοί
και μαύροι άνθρωποι ήταν μεγάλος. Λίγο αργότερα, εισήχθησαν οι Νόμοι για τους
Σκλάβους της Βιρτζίνια, ένα σύστημα απαρτχάιντ που σκλήρυνε τη φυλετική φύση
της δουλείας και περιόριζε αυστηρά τις επαφές μεταξύ λευκών και μαύρων.
Η αδιαφιλονίκητη πραγματικότητα είναι ότι οι μαύροι σκλάβοι δεν θα
μπορούσαν να χειραφετηθούν χωρίς τη βοήθεια της λευκής εργατικής τάξης και ότι
το μαύρο προλεταριάτο στις ΗΠΑ σήμερα χρειάζεται απεγνωσμένα αυτή την
διαφυλετική αλληλεγγύη. Το ίδιο ισχύει και για τους Παλαιστίνιους. Δεν μπορούν
να απελευθερωθούν χωρίς την υποστήριξη της ισραηλινής εργατικής τάξης. Και
αυτή τη στήριξη δεν μπορούν να την αποκτήσουν δολοφονώντας, αλά Τέρνερ, όσο
μπορούν περισσότερους Εβραίους. Ακριβώς όπως εκείνοι που βρίσκονταν στην
εξουσία μετά την εξέγερση του Μπέικον έκαναν ό,τι μπορούσαν για να διαχωρίσουν
τους λευκούς και τους μαύρους, έτσι και εκείνοι που βρίσκονται στην εξουσία στο
Ισραήλ-Παλαιστίνη, οι Σιωνιστές και οι Ισλαμιστές, κάνουν ό,τι μπορούν για να
φέρουν Εβραίους και Άραβες αντιμέτωπους, τον έναν απέναντι στον άλλο. Τα πάντα
για να εμποδίσουν τους Παλαιστίνιους και τους Ισραηλινούς προλετάριους να
ανακαλύψουν ότι έχουν κοινά συμφέροντα.»7
Η αντιπαραβολή των δύο αυτών εξεγέρσεων ως «αντιπαραθετικές» σε σχέση με
τα αντίστοιχα προτάγματα «εθνικής» και «ταξικής» απελευθέρωσης είναι από μόνη
της μια παραπλανητική σύγκριση. Αυτές οι δύο εξεγέρσεις διαφέρουν δραματικά ως προς τις ιστορικές συνθήκες μέσα από τις οποίες προήλθαν. Είναι αξιοσημείωτο το πώς απομονώνονται συγκεκριμένες πτυχές των εξεγέρσεων, ενώ άλλες αγνοούνται, για να εξάγει
βιαστικά ο συγγραφέας τα συμπεράσματά του. Πριν τις συγκρίνουμε μεταξύ τους,
οφείλουμε να τις μελετήσουμε μία προς μία.
Η εξέγερση του Nat Turner και οι εχθροί της
Η εξέγερση του Nat Turner στη Βιρτζίνια το 1831 αποτέλεσε αδιαμφισβήτητα
το πιο αιματηρό επεισόδιο στον διαχρονικό Αγώνα για την Απελευθέρωση των
Μαύρων. Ο Turner έζησε όλη
του τη ζωή ως ένας Μαύρος δούλος σε μία από τις πιο σκληρές πολιτείες των ΗΠΑ, όσον αφορά τους νόμους που όριζαν τη δουλεία. Είχε δραπετεύσει δέκα χρόνια πριν από την εξέγερση, για να αιχμαλωτιστεί ξανά, μη βλέποντας κάποια άλλη διέξοδο πέρα από την
οριστική κατάργηση του συστήματος της δουλείας. Επηρεασμένος από την Αϊτινή
Επανάσταση και άλλες εξεγέρσεις δούλων που είχαν προηγηθεί, οργάνωσε μια στρατιωτική εξέγερση μαζί με άλλους δούλους, η οποία είχε
ως κύριο στόχο λευκούς δουλοκτήτες. Πράγματι, η εξέγερση του Nat Turner οδήγησε στον
θάνατο 55 λευκών, αδιακρίτως ηλικίας και φύλου. Όμως, τα σπίτια που χτυπήθηκαν
ήταν αποκλειστικά σπίτια ιδιοκτητών φυτειών και δουλοκτητών. Τα σπίτια που δεν
ανήκαν σε δουλοκτήτες, αλλά σε φτωχούς λευκούς εποίκους, δεν αποτέλεσαν στόχο της
εξέγερσης καθώς, σύμφωνα με τον αμερικάνο ιστορικό Stephen B. Oates, ο Turner πίστευε ότι οι
φτωχοί λευκοί κάτοικοι «δεν είχαν καλύτερη γνώμη για τον εαυτό τους από ό,τι
για τους Νέγρους»8. Από τα παραπάνω εξάγεται το συμπέρασμα ότι ο Turner δεν ήταν κινητοποιούμενος
αποκλειστικά από μια αιμοδιψή και κτηνώδη μανία θανάτωσης «όσο το δυνατόν
περισσότερων» ανθρώπων με βάση το χρώμα του δέρματός τους, όπως ύπουλα
παρουσιάζεται εδώ, αλλά από το όραμα της απελευθέρωσης των Μαύρων ανθρώπων από
τη δουλεία. Τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν, παρά την ηθική αμφισβητησιμότητά τους,
επιστρατεύτηκαν στη βάση ορθολογικών κινήτρων στα πλαίσια του ίδιου
απελευθερωτικού σκοπού. Σκοπός της εξέγερσης του Nat Turner ήταν η διασπορά
του τρόμου στους δουλοκτήτες, η έκθεση των πρακτικών τους, η υπενθύμιση πως δεν
γίνεται να συντηρούν το ίδιο σύστημα δουλοκτησίας χωρίς να υφίστανται οι ίδιοι
συνέπειες.
Αξίζει να αναρωτηθούμε, πέτυχε η εξέγερση του Nat Turner τον σκοπό της;
Βραχυπρόθεσμα, όχι, η δουλεία δεν καταργήθηκε στη πολιτεία της Βιρτζίνια και
εξακολούθησε να υπάρχει για πάνω από τρεις δεκαετίες, μέχρι την οριστική
κατάργησή της σε όλη τη χώρα. Όμως, η εξέγερση του Nat Turner συνέβαλε σε μια
μακρά επαναστατική διαδικασία απελευθέρωσης των Μαύρων στον Νότο, η οποία
κλιμακώθηκε σε αυτό που ονομάστηκε «Αμερικάνικος Εμφύλιος». Χωρίς τη συμβολή
των εξεγέρσεων των Μαύρων στο Νότο, δεν θα διεξαγόταν ποτέ ανοιχτός εμφύλιος
μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών (Βορράς) και της δουλοκτητικής Συνομοσπονδίας
(Πολιτείες του Νότου)9. Σύμφωνα με τον αντιαποικιακό κομμουνιστή
θεωρητικό J. Sakai: «Η εξέγερση της Βιρτζίνια που ηγήθηκε ο Gabriel περίπου εννέα χρόνια μετά [από την Αϊτινή
Επανάσταση], στην οποία συμμετείχαν χιλιάδες Αφρικανοί, καθώς και εκείνη του Nat Turner το 1831,
προκάλεσαν συζητήσεις στο νομοθετικό σώμα της Βιρτζίνια σχετικά με την
κατάργηση της δουλείας. Η εξέγερση του 1831, στην οποία έχασαν τη ζωή τους
εξήντα έποικοι, τους τρόμαξε τόσο πολύ που διοργανώθηκαν δημόσιες συγκεντρώσεις
στη Δυτική Βιρτζίνια με αίτημα μια Βιρτζίνια αποκλειστικά για λευκούς. Ο
κυβερνήτης της Βιρτζίνια Floyd υποστήριξε
δημοσίως την πλήρη απομάκρυνση όλων των Αφρικανών από την πολιτεία. Αν τέτοιες
προτάσεις μπορούσαν να γίνουν αποδεκτές στην καρδιά του συστήματος της δουλοκτησίας,
μπορούμε να φανταστούμε πόσο δημοφιλείς πρέπει να ήταν μεταξύ των εποίκων στις
βόρειες πολιτείες.»10
Η εξέγερση του Bacon και οι φίλοι της
Η εξέγερση του Bacon, η οποία
προηγήθηκε κατά 165 χρόνια από την εξέγερση του Nat Turner, έλαβε και αυτή τόπο στη πολιτεία της Βιρτζίνια. Ο
βασικός λόγος της εξέγερσης ήταν η άρνηση του κυβερνήτη της Βιρτζίνια William Berkeley να εκδιώξει όλους
τους ιθαγενείς από τη πολιτεία και να απαλλοτριώσει τις εναπομείνασες ιθαγενικές
γαίες ώστε να διαμοιραστούν στους εποίκους. Η παραπάνω «λεπτομέρεια» απουσιάζει
από την ανάλυση της Internationalist Perspective καθώς και από τις αναλύσεις όσον
συμφωνούν μαζί της. Ο Nathaniel Bacon δεν ήταν εργάτης, όπως παρουσιάζεται,
αλλά δουλοκτήτης, γαιοκτήμονας και μεγαλέμπορος, ο οποίος μετακόμισε στη
Βιρτζίνια με σκοπό να επεκτείνει την ιδιοκτησία του. Ο ίδιος ήταν διορισμένος
στο κυβερνητικό συμβούλιο της Βιρτζίνια από τον Berkeley και τον συμβούλευε σχετικά με θέματα εποικιστικής
πολιτικής11. Αυτό που πυροδότησε την εξέγερση ήταν η απόρριψη από
μεριάς του Berkeley του
αιτήματος του Bacon να εκδιωχθούν
όλοι οι ιθαγενείς από τη Βιρτζίνια. Η εξέγερση του Bacon ήταν τόσο στραμμένη απέναντι στον Berkeley όσο και απέναντι στους ιθαγενείς Occaneeche και Susquehannock. Οι διακηρυγμένοι λόγοι της
εξέγερσης έκαναν ξεκάθαρο τον σκοπό της. Στη Διακήρυξη του Λαού της Βιρτζίνια, η οποία
σηματοδότησε την έναρξη της εξέγερσης, αναφέρονται ως λόγοι, ανάμεσα σε άλλους,
η «αδυναμία προστασίας των αποίκων», η «προστασία, εύνοια και ενθάρρυνση των
Ινδιάνων εναντίον των πιστών υπηκόων της Αυτού Μεγαλειότητας» και η «διακοπή
των εχθροπραξιών και της καταδίωξης των ιθαγενών» όταν «ο αγγλικός στρατός
βρισκόταν στα ίχνη των Ινδιάνων», όπου «θα μπορούσε εύκολα να τους είχε
καταστρέψει»12.
Σε ποια «καταδίωξη των ιθαγενών» αναφερόταν η διακήρυξη του Bacon; Όπως γράφει ο Sakai: «Τον Ιούλιο του 1675 ξέσπασε πόλεμος μεταξύ των εποίκων και των
Ινδιάνων Susquehannock. Ως συνήθως, ο πόλεμος ξεκίνησε από την παρενόχληση
των Ινδιάνων από τους εποίκους, με αποκορύφωμα μια επιδρομή της πολιτοφυλακής
που κατά λάθος διέσχισε τα σύνορα με το Μέριλαντ και επιτέθηκε κατά λάθος στους
Susquehannock, οι οποίοι ήταν σύμμαχοι των εποίκων. Οι Susquehannock αντιστάθηκαν
και απώθησαν την επίθεση των εποίκων της Βιρτζίνια. Θυμωμένοι που οι Ινδιάνοι
τόλμησαν να αντισταθούν στην εκφοβιστική εισβολή τους, οι πολιτοφύλακες της
Βιρτζίνια επέστρεψαν τον Αύγουστο με ενισχύσεις από τους πολιτοφύλακες του
Μέριλαντ. Αυτός ο νέος εποικιστικός στρατός, αποτελούμενος από 1100 άνδρες,
περικύκλωσε το φρούριο των Susquehannock. Πέντε ηγέτες των Susquehannock παρασύρθηκαν
με το πρόσχημα μιας διαπραγμάτευσης και στη συνέχεια εκτελέστηκαν.
Αργά ένα βράδυ, όλοι οι πολιορκημένοι Susquehannock — άνδρες, γυναίκες
και παιδιά — εγκατέλειψαν σιωπηλά την πόλη τους και έφυγαν. Καθώς έφευγαν, σκότωσαν
πέντε εποίκους φρουρούς. Από τότε, οι Susquehannock άρχισαν να πολεμούν με
αντάρτικες μεθόδους, ταξιδεύοντας σε μικρές ομάδες και επιτίθενται σε
απομονωμένους εποίκους. Ο Nathaniel Bacon ήταν ένα άπληστο «γεράκι», του οποίου η δίψα για
εκδίωξη των Ινδιάνων έγινε ακόμη μεγαλύτερη όταν οι Ινδιάνοι αντάρτες σκότωσαν
έναν από τους επιστάτες των δούλων του. Για τον Bacon, αυτός ήταν ένας πάρα πολύ μεγάλος τραυματισμός.»13
Εξ ου και η μνησικακία που φαίνεται να διακατέχει τον Bacon στο γράμμα του κατά του Berkeley. Ο Bacon κατάφερε να
συσπειρώσει άλλους εποίκους γύρω του, όχι στη βάση κάποιου αντικυβερνητικού
αιτήματος, αλλά υπόσχοντάς τους μέρος από τα εδάφη και τα πλούτη που θα
απαλλοτριώνονταν. Γι’ αυτό και η εναρκτήρια ένοπλη δράση της εξέγερσης δεν ήταν
κατά του κυβερνήτη Berkeley, αλλά κατά των
ιθαγενών. Όπως σημειώνει ο Sakai παρακάτω:
«Τον Μάιο του 1676, οι έποικοι στα σύνορα έμαθαν από τους Ινδιάνους
συμμάχους τους, τους Occaneeche, ότι μια ομάδα Susquehannock είχε κατασκηνώσει κοντά
στο φρούριο των Occaneeche στον ποταμό Roanoke. Ο Bacon και οι
φίλοι του σχημάτισαν μια πολιτοφυλακή, παρά τις εντολές της κυβέρνησης, και
έφυγαν αμέσως για να ξεκινήσουν τον πόλεμο τους εναντίον όλων των Ινδιάνων.
Αυτό σηματοδοτεί την αρχή της Εξέγερσης του Bacon.
Όταν ο Bacon και οι άντρες του
έφτασαν στο φρούριο των Occaneeche, ήταν εξαντλημένοι, χωρίς τρόφιμα και σαφώς
σε κακή κατάσταση για να πολεμήσουν. Οι υποτακτικοί Occaneeche κέρασαν τους εποίκους
ένα εορταστικό δείπνο. Πρότειναν μάλιστα να ξεκουραστούν οι δυνάμεις του Bacon, ενώ οι Occaneeche θα νικούσαν τους Susquehannock για
λογαριασμό τους. Φυσικά, ο Bacon συμφώνησε.
Χρησιμοποιώντας δόλο, οι Occaneeche κατέλαβαν τους Susquehannock, σκοτώνοντας
περίπου τριάντα από αυτούς. Οι επιζώντες αιχμάλωτοι είτε εκτελέστηκαν δημόσια
είτε δόθηκαν στον Bacon ως σκλάβοι.
Αλλά αυτό δεν έληξε τη μάχη, γιατί ο Bacon και η πολιτοφυλακή του είχαν πραγματικά έρθει για να σκοτώσουν και να
υποδουλώσουν όλους τους Ινδιάνους. Φημολογούνταν ότι οι Occaneeche είχαν
απόθεμα γούνας κάστορα αξίας περίπου 1.000 λιρών. Τουλάχιστον μερικοί από τους
άνδρες του Bacon ομολόγησαν
αργότερα «ότι ο μεγάλος σκοπός ήταν να πάρουν τους κάστορες...». Σε κάθε
περίπτωση, ο Bacon απαίτησε από τους
Occaneeche να του
δώσουν όλα τα λάφυρα από το στρατόπεδο των Susquehannock, καθώς και επιπλέον
φιλικούς Ινδιάνους ως σκλάβους. Ακόμα και τότε, ο υποτακτικός ηγέτης των Occaneeche προσπάθησε να κερδίσει χρόνο,
προσφέροντας να του δώσει ομήρους. Ξαφνικά, οι δυνάμεις του Bacon επιτέθηκαν στους απροετοίμαστους Occaneeche. Οι
περισσότεροι Ινδιάνοι μέσα στο φρούριο σκοτώθηκαν, αν και αντιστάθηκαν στην
επίθεση των εποίκων. Ωστόσο, οι αιφνιδιασμένοι Occaneeche έξω από το φρούριό τους ήταν αβοήθητοι. Όπως ανέφερε με υπερηφάνεια ο Bacon, οι ηρωικοί σύντροφοί του «έπεσαν πάνω στους
άνδρες, τις γυναίκες και τα παιδιά που βρίσκονταν έξω, τους αφόπλισαν και τους
εξόντωσαν όλους...». Η Εξέγερση του Bacon είχε κερδίσει την
πρώτη της σημαντική νίκη και αυτός και οι άνδρες του επέστρεψαν στην πατρίδα
τους, φορτωμένοι με λάφυρα και νέους σκλάβους, ως ήρωες.»14
Όπως φαίνεται από το παραπάνω, ο Bacon δεν πολέμησε για τα πανανθρώπινα ιδανικά του κομμουνισμού, αλλά για τον εποικιστικό-αποικιοκρατικό «σοσιαλισμό» των γαιοκτημόνων, ο οποίος πατάει πάνω στην εξόντωση των ιθαγενών. Είναι αξιοσημείωτο πως ο συγγραφέας του κειμένου της Internationalist Perspective, ενώ στη περίπτωση του Turner εστιάζει αποκλειστικά στα βίαια μέσα της εξέγερσης για να διαστρεβλώσει το απελευθερωτικό νόημά της, στη περίπτωση του Bacon κάνει ακριβώς το αντίθετο, αφήνει στην άκρη την εθνικιστική και γενοκτονική της διάσταση, λέγοντας «ακόμη και αν αφήσουμε κατά μέρος την ηθική διάσταση (και οπωσδήποτε δεν θέλω με μια τέτοια προσέγγιση να εξιδανικεύσω την εξέγερση του Μπέικον)», για να παρουσιάσει το νόημά της ως διεθνιστικό (!).
Όσον αφορά την υποτιθέμενη «συμμαχία λευκών και Μαύρων» κατά τη διάρκεια
της εξέγερσης, που ακριβώς εντοπίζεται αυτή η συμμαχία; Όπως είπαμε, ο Bacon δεν ήταν υπέρ της κατάργησης της δουλείας καθώς
ήταν και ο ίδιος δουλοκτήτης. Παρ’ όλα αυτά, είναι αλήθεια ότι κάποιοι Μαύροι
δούλοι έλαβαν μέρος στην εξέγερση του Bacon, όταν ο Bacon, υποσχόμενος την
ελευθερία τους, τους στρατολόγησε ενάντια στον βρετανικό στρατό που είχε
καταφτάσει για να ενισχύσει τον Berkeley. Σύμφωνα με τον Sakai:
«Στις 7 Σεπτεμβρίου 1676, οι μοναρχικοί έφτασαν στο Τζέιμσταουν. Ο
κυβερνήτης Berkeley προσφέρθηκε
έξυπνα να δώσει γενική αμνηστία σε όλους τους αντάρτες εποίκους εκτός από τον Bacon και τους δύο κύριους υπολοχαγούς του. Αν και
εξακολουθούσαν να ελέγχουν την οχυρωμένη πρωτεύουσα, οι άνδρες του Bacon εγκατέλειψαν τις θέσεις τους και έφυγαν αμέσως,
χωρίς να προσποιηθούν ότι πολεμούν. Οι περισσότεροι δέχτηκαν με ενθουσιασμό την
προσφορά αμνηστίας του Berkeley.
Τώρα ήταν η σειρά του Bacon να βρεθεί
ουσιαστικά χωρίς στρατό, εγκαταλελειμμένος από πολλούς από τους οπαδούς του.
Φαίνεται ότι ένας μεγάλος αριθμός εποίκων συσπειρώθηκε και εγκατέλειψε τις
διάφορες πλευρές ανάλογα με το πώς εξελισσόταν η κατάσταση. Είχαν μια
ευκαιριακή στάση απέναντι στο άμεσο κέρδος τους ως κύριο μέλημα. Μόλις ένα μήνα
πριν, ο Bacon σχεδίαζε με αυτοπεποίθηση
πώς θα μπορούσαν εύκολα να ξεσπάσουν επαναστάσεις στο Μέριλαντ και τη Νότια
Καρολίνα και πώς, αν το Λονδίνο αρνιόταν τα αιτήματά τους, θα μπορούσε να
δημιουργηθεί μια ανεξάρτητη χώρα. Αυτός είναι, παρεμπιπτόντως, ο λόγος για τον
οποίο ο Τζέφερσον και οι άλλοι πατριώτες του 1776 θεωρούσαν τον Bacon έναν από τους πρώτους αρχιτέκτονες των Ηνωμένων
Πολιτειών. Τώρα όμως η κατάστασή του ήταν επικίνδυνη.
Σε αυτή την ακραία ανάγκη, αρνούμενος να καταπιεί το πικρό χάπι του
συμβιβασμού ή της ήττας, ο Bacon ακολούθησε το
παράδειγμα του κυβερνήτη Berkeley — αλλά τον
ξεπέρασε. Ο Bacon στρατολόγησε όχι
μόνο τους λευκούς υπηρέτες των αντιπάλων του, αλλά και τους Αφρικανούς σκλάβους
τους. Εκατοντάδες νέοι στρατολογημένοι συρρεύσαν στο στρατό του. Στις 19
Σεπτεμβρίου 1676, οι δυνάμεις του Bacon ανακατέλαβαν
το Τζέιμσταουν. Για άλλη μια φορά δεν υπήρξε μάχη. Οι δυνάμεις του Berkeley τον εγκατέλειψαν τόσο γρήγορα όσο και αυτές του Bacon, και η οχυρωμένη πρωτεύουσα εγκαταλείφθηκε. Ο Bacon, όντας πάντοτε κορυφαίος συναισθηματικός εκβιαστής,
είχε οχυρώσει επιδέξια τα τείχη του με τα πτώματα τόσο των νέων Ινδιάνων δούλων
του όσο και των αιχμαλωτισμένων συζύγων των μοναρχικών. Εκείνη τη νύχτα διέταξε
θριαμβευτικά να πυρποληθεί το Τζέιμσταουν, και οι φωτιές που κατέκαψαν την
πρωτεύουσα ήταν η δραματική απόδειξη ότι ήταν και πάλι ο άρχοντας της
Βιρτζίνια.
Αλλά τότε ο Bacon πέθανε ξαφνικά
από μια απροσδόκητη ασθένεια. Ο διάδοχός του ως «στρατηγός» της εξέγερσης
απογοητεύτηκε και έκανε μια μυστική συμφωνία με το Στέμμα για να αφοπλίσει τις
δυνάμεις των ανταρτών. Οι τελευταίοι που αντιστάθηκαν ήταν περίπου 80 Αφρικανοί
σκλάβοι και 20 λευκοί υπηρέτες, οι οποίοι αρνήθηκαν να παραδοθούν σε ένα
πεπρωμένο που γνώριζαν πολύ καλά. Τους ξεγέλασαν για να επιβιβαστούν σε ένα
πλοίο, τους μετέφεραν στη μέση του ποταμού και τους ανάγκασαν να αφοπλιστούν
υπό την απειλή πυροβόλων όπλων. Η Εξέγερση του Bacon τελείωσε τόσο γρήγορα όσο είχε ξεκινήσει.»15
Η υποτιθέμενη «συμμαχία» μεταξύ λευκών εποίκων και Μαύρων δούλων που προτείνει
ο συγγραφέας του κειμένου της Internationalist Perspective ως «πολύ πιο
αποτελεσματική και έξυπνη μέθοδο αγώνα από εκείνους που ακολούθησαν τον Τέρνερ»
ήταν μια συμμαχία που βασιζόταν στην απεγνωσμένη στρατολόγηση ορισμένων Μαύρων στον
εποικιστικό στρατό του Bacon. Δεν βασίστηκε
καν σε κάποια υπόσχεση που θα ωφελούσε συνολικά τους Μαύρους, πόσο μάλλον σε
κάποιο «κοινό εργατικό συμφέρον». Το μοναδικό πειστικό αντάλλαγμα που διέθετε ο
Bacon για να τους
εντάξει στον εποικιστικό του στρατό ήταν η απατηλή υπόσχεση της απελευθέρωσης από την δουλοκτητική καταπίεση, την
οποία αξιοποίησε. Το ότι μεμονωμένα και συγκυριακά προσχώρησαν κάποιοι Μαύροι
στον στρατό του Bacon για τον παραπάνω
λόγο, δεν αποτελεί απόδειξη της ύπαρξης κάποιας φανταστικής «συμμαχίας λευκών
και Μαύρων σε ταξική βάση». Αντίθετα, δείχνει ότι οι αποικιοκρατικές εξουσίες
πάντοτε, ειδικά σε περιόδους κρίσης, αξιοποιούσαν με τον πιο κυνικό τρόπο τη
φυλετική καταπίεση διαφόρων ομάδων, είτε για να καταπιέσουν άλλες είτε για να
επιλύσουν τις μεταξύ τους αντιθέσεις.
Επαναστατικές συμμαχίες ενάντια στη γενοκτονία
Όπως φαίνεται και από τη μελέτη των παραδειγμάτων των εξεγέρσεων Turner και Bacon, σε συνθήκες εποικιστικής αποικιοκρατίας16, η εποικιστική συνθήκη κατατάσσει όλους τους εποίκους σε μια εθνικά-καθορισμένη «ανώτερη (φυλετική) κάστα» και τους αποικιοκρατούμενους πληθυσμούς σε «κατώτερες». Όλοι οι έποικοι απολαμβάνουν ειδικά προνόμια τα οποία αποκτούνται μέσω της απαλλοτρίωσης της γης και της εξαφάνισης των μορφών ζωής των ιθαγενών, με πρώτο και κύριο να είναι το προνόμιο της πρόσβασης στη γη. Ακόμα και αν η αποικιοκρατία δεν λειτουργεί εκτός του πλαισίου του καπιταλισμού, η αποικιοκρατική συνθήκη καθιστά αδύνατη τη συμμαχία μεταξύ αποικιοκρατών και αποικιοκρατούμενων εργατών στη βάση ενός «κοινού ταξικού συμφέροντος». Αυτό συμβαίνει γιατί το βραχυπρόθεσμο εποικιστικό συμφέρον που συμμερίζονται οι έποικοι εργάτες με τα αφεντικά τους υπερισχύει έναντι του μακροπρόθεσμου συμφέροντος που συμμερίζεται ολόκληρη η εργατική τάξη, το οποίο δεν είναι άλλο από την ολική απελευθέρωση από κάθε καταπίεση και εκμετάλλευση, συμπεριλαμβανομένης της μισθωτής εργασίας.
Η παραπάνω διαπίστωση δεν πρέπει να συνεπάγεται με κάποια απαισιοδοξία
για την τύχη των αποικιοκρατούμενων. Πράγματι, η απελευθέρωση από την καταπίεση
δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τη δόμηση στρατηγικών συμμαχιών. Όμως, σε
αντίθεση με τους ισχυρισμούς των αριστερών οπαδών της αποικιοκρατίας, οι
καταπιεσμένες/οι δεν έχουν ανάγκη την εύνοια των καταπιεστών τους για να
επιτύχουν την απελευθέρωσή τους. Η απόρριψη της απατηλής συμμαχίας με τους καταπιεστές ανοίγει νέες δυνατότητες συμμαχιών μεταξύ των καταπιεσμένων. Στη περίπτωση της
αποικιοκρατίας, συγκεκριμένα, αυτό που εδώ πλασάρεται ως η «πιο αποτελεσματική
και έξυπνη μέθοδος αγώνα» για τους φυλετικά-καταπιεσμένους Μαύρους, αποτελεί
στη πραγματικότητα ακύρωση μιας άλλης δυνητικής συμμαχίας, εκείνης μεταξύ
Μαύρων και ιθαγενών.
Στο έργο της φεμινίστριας θεωρητικού Sara Ahmed, ο όρος «συγγένεια» (affinity) χρησιμοποιείται για να περιγράψει την φυσική έλξη
μεταξύ των αντιδραστικών και καταπιεστικών πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων,
η οποία προκύπτει από τις κοινές τους στοχεύσεις17. Ως απάντηση στις
καθιερωμένες αντιδραστικές συγγένειες μεταξύ καταπιεστικών συστημάτων, δομών
και αντιδραστικών πολιτικών δυνάμεων, η Ahmed προτείνει μια πρωτοβουλιακή, και όχι φυσική, «συγγένεια»
μεταξύ των κοινωνικών/πολιτικών δυνάμεων, των οποίων «τα σώματα και οι κόσμοι»
καταβροχθίζονται σιγά-σιγά από την καταπίεση18.
Αν και η ανάλυση της Sara Ahmed αφορά κυρίως την «φυσική συγγένεια»
μεταξύ αντιδραστικών πατριαρχικών δυνάμεων, όπως οι μισογύνιδες άντρες και οι
τρανσφοβικές «φεμινίστριες», και συνεπώς την πολιτική συγγένεια μεταξύ τρανς και cis καταπιεσμένων έμφυλων υποκειμένων και
φεμινιστικών δυνάμεων αντίστοιχα, η ανάλυσή της μπορεί να εφαρμοστεί και στη
περίπτωση της αποικιοκρατίας. Μια τέτοια συγγένεια στις
εποικιστικές-αποικιοκρατικές ΗΠΑ εντοπίζεται μεταξύ ιθαγενών και Μαύρων. Η
αντιαποικιακή φεμινίστρια ανθρωπολόγος J. Kēhaulani Kauanui αναλύει την περίπτωση
της εξέγερσης του Bacon και περιγράφει το κόστος
που αυτή είχε στη συνεργασία μεταξύ Μαύρων και ιθαγενών: «Ακαδημαϊκοί και
ακτιβιστές έχουν διαδώσει ορισμένες ρομαντικές περιγραφές της εξέγερσης ως
ιστορικής στιγμής κατά την οποία φτωχοί Αφρικανοί και Ευρωπαίοι ένωσαν τις
δυνάμεις τους για να πολεμήσουν τους κοινούς τους εκμεταλλευτές (την αγγλική
ελίτ). Άλλες περιγραφές την παρουσιάζουν ως χαμένη ευκαιρία, δεδομένου ότι οι
φτωχοί Ευρωπαίοι τελικά ακολούθησαν τον «λευκό δρόμο», συμμαχώντας με τις ελίτ
εναντίον εκείνων που όλο και περισσότερο χαρακτηρίζονταν φυλετικά ως «Μαύροι».
Έτσι, η Εξέγερση περιγράφεται επίσης ως γενεαλογία της «λευκότητας» ως
φυλετικής κατηγορίας και των «κρυφών ριζών» της φυλετικής δουλείας […] Σήμερα,
η Εξέγερση του Bacon συχνά ανακαλείται
από τη λευκή Αριστερά ως υπενθύμιση ότι οι ελίτ θα διαιρέσουν και θα
κατακτήσουν, εμποδίζοντας τους λευκούς και τους Μαύρους να ενωθούν. Αλλά αυτό
που παραλείπεται σε αυτή την θλιβερή περιγραφή είναι ότι ήταν σύμμαχοι στην
πρόκληση των αγγλικών ελίτ μέσω των ενωμένων προσπαθειών τους να διαπράξουν
γενοκτονία εναντίον των αυτοχθόνων πληθυσμών. Αυτό το αποικιακό πλαίσιο —που
είναι συνυφασμένο με το θεσμό της δουλείας στη Βόρεια Αμερική— συχνά
παραλείπεται.»19
Στη συνέχεια, η Kauanui σημειώνει ότι η
πραγματική χαμένη ευκαιρία δεν ήταν η συνεργασία μεταξύ λευκών εποίκων και
(κάποιων) Μαύρων δούλων για λογαριασμό της αποικιακής γενοκτονίας των ιθαγενών,
αλλά η ακυρωμένη δυνατότητα της αντιαποικιακής συμμαχίας μεταξύ Μαύρων και ιθαγενών:
«Αντί να θεωρούμε την εξέγερση του Bacon ως μια χαμένη ευκαιρία για τους φτωχούς Ευρωπαίους και Αφρικανούς, το
ιστορικό αυτό γεγονός αποκαλύπτει μια χαμένη ευκαιρία για πολιτική συμμαχία
μεταξύ των Αφρικανών και των αυτόχθονων λαών.»20
Στη περίπτωση της Παλαιστίνης, θα μπορούσαμε να πούμε ότι στη κατηγορία των αντιδραστικών «φυσικών συγγενειών» βρίσκεται το ελληνικό κράτος με την σιωνιστική οντότητα, των οποίων η σημερινή στρατηγική συμμαχία προέκυψε από τις κοινές τους αποικιοκρατικές καταβολές (και τα δύο κράτη είναι δημιουργήματα-οχυρά της αποικιοκρατίας) και από τις κοινές τους γενοκτονικές στοχεύσεις απέναντι σε μουσουλμανικούς και αραβικούς πληθυσμούς21. Στη κατηγορία των απελευθερωτικών πολιτικών συμμαχιών βρίσκεται εκείνη του παλαιστινιακού λαού μαζί με άλλους καταπιεσμένους μουσουλμανικούς και αποικιοκρατούμενους πληθυσμούς, όπως οι μετανάστ(ρι)ες που δολοφονούνται στο Αιγαίο και τα θύματα των ισλαμοφοβικών κρατικών πολιτικών στην Ευρώπη. Φυσικά, ο παλαιστινιακός λαός δεν έχει καταπιεσμένα αδέλφια, φίλους, «συγγενείς» και δυνητικούς συμμάχους μόνο στη «γειτονιά μας», αλλά σε όλον τον κόσμο. Όπου υπάρχει καταπίεση και αγώνας υπάρχει και η Παλαιστίνη. Αυτό το γνωρίζουν οι Παλαιστίνιοι πολύ καλά και φροντίζουν να το εκφράζουν μέσα από τις τοποθετήσεις των οργανώσεών τους22, τις καλλιτεχνικές παρεμβάσεις πάνω στα κατοχικά τείχη23, τα τραγούδια τους24 και τους κοινούς τους αγώνες με άλλες καταπιεσμένες κοινότητες στη διασπορά. Όπως το έθεσε καλύτερα απ’ όλους ο Παλαιστίνιος κομμουνιστής φιλόσοφος Abdaljawad Omar: «Σήμερα, πολλοί στον κόσμο δηλώνουν ευθέως: «Είμαι κι εγώ Παλαιστίνιος». Αλλά είμαστε επίσης οι πρόσφυγες που διασχίζουν τη Μεσόγειο, οι εργάτες των αγροτικών κοινωνιών της Ασίας, οι αγώνες στην Ινδία και τις Φιλιππίνες, οι κραυγές όλων εκείνων που αγωνιούν σε έναν κόσμο που παραμένει μη δικός τους, έναν κόσμο που επίσης παραμένει μη δικός μας.»25
Οι οπαδοί του σιωνισμού και της αποικιοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ανήκουν σε χώρους κινηματικής αναφοράς, αγνοούν τις παραπάνω ιστορικές συγγένειες και συμμαχίες και συχνά επιστρατεύουν ρητορικές τύπου «ναι, αλλά για την Μαρφίν», ώστε να σαμποτάρουν το κίνημα αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη. Συχνά επικαλούνται άλλες γενοκτονίες, επιχειρώντας να αποδείξουν ότι υπάρχει κάποια «αντισημιτική διακριτική μεταχείριση» εις βάρος του Ισραήλ (το γνωστό “no Jews, no news”) και όχι για να ευαισθητοποιήσουν. Πέραν του ότι δεν τους περνά καν από το μυαλό πως αυτή η «διακριτική μεταχείριση» μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι η σιωνιστική οντότητα δολοφονεί τους Παλαιστίνιους μαζικά και με ασύλληπτη βαρβαρότητα, αγνοούν ότι το κίνημα αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη, και όχι εκείνοι, είναι αυτό που έχει αναδείξει ένα πλήθος γενοκτονιών που εκτυλίσσονται στον κόσμο αυτή τη στιγμή: είτε πρόκειται για το Σουδάν26, είτε για το Κονγκό, είτε για τον πόλεμο κατά των μεταναστ(ρι)ών.
Οι κοινωνικές και ιστορικές συγγένειες των καταπιεσμένων πρέπει να
μετατραπούν σε πολιτικές συμμαχίες, και αυτές οι πολιτικές συμμαχίες με τη
σειρά τους να αποκτήσουν ένα επαναστατικό όχημα: μια παρτιζάνικη πολεμική
μηχανή ικανή να αναμετρηθεί με το σύστημα της αποικιοκρατίας, όπως και με κάθε
άλλη καταπίεση27. Αντλώντας μαθήματα από το παράδειγμα της Παλαιστίνης,
συμπεραίνουμε ότι ο αγώνας για απελευθέρωση περνάει μέσα από τη δόμηση συμμαχιών
με τους πραγματικούς φίλους των καταπιεσμένων και το παράλληλο χτύπημα των εχθρών τους, δηλαδή των καταπιεστών.
Ως αλληλέγγυες/α/οι, αν θέλουμε να υπάρξουμε πραγματικοί φίλοι και
πολιτικοί σύμμαχοι του καταπιεσμένου παλαιστινιακού λαού, και όχι απλώς
εκβιαστές του από θέση ισχύος, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε το αυτοκρατορικό μας
προνόμιο, να το αρνηθούμε στεκόμενες/οι/α δίπλα στον παλαιστινιακό λαό έμπρακτα, και
να τελειώνουμε με τους κάθε λογής απατηλούς «φίλους» του (στη
πραγματικότητα οπαδούς της αποικιοκρατίας), οι οποίοι με τη πρώτη ευκαιρία αρνούνται
την αποικιοκρατική καταπίεση και σαμποτάρουν την αλληλεγγύη.
Παραπομπές:
[1] Μάο Τσετούνγκ, Ανάλυση των Τάξεων της Κινεζικής Κοινωνίας (1926), Μορφωτικές Εκδόσεις, σ.5 https://morfotikesekdoseis.gr/sites/default/files/pdf/analysh_twn_taksewn_ths_kinezikhs_koinwnias.pdf
[2] «Ποιοι, λοιπόν, είναι οι εχθροί μας; Η πολιτική σκέψη πίσω από κάθε
επανάσταση ξεκινά θέτοντας αυτό το ερώτημα και απαντώντας το. Ομολογουμένως, οι
μάζες του παλαιστινιακού λαού μας δεν έχουν ακόμη απαντήσει σε αυτό με σαφή,
συγκεκριμένο και οριστικό τρόπο. Χωρίς έναν σαφή ορισμό του εχθρού, είναι
αδύνατο να αποκτήσουμε μια σαφή εικόνα της μάχης.» (PFLP, Strategy for the Liberation of
Palestine (1969), Foreign Languages Press, σ. 27) https://foreignlanguages.press/product/strategy-for-the-liberation-of-palestine-pflp/
[3] Toufic Haddad, Η Παλαιστινιακή Αντίσταση και ο πόλεμος στη Γάζα (ελληνική μετάφραση), New Politics, 25 Νοεμβρίου 2023 https://www.elaliberta.gr/διεθνή/μέση-ανατολή-βόρεια-αφρική/9474-η-παλαιστινιακή-αντίσταση-και-ο-πόλεμος-στη-γάζα
[4] Ενδεικτικά, ερευνητικό ντοκιμαντέρ του Al Jazeera από τον Ιανουάριο του 2024 που αποδήμησε τα περισσότερα ψέματα περί «σφαγής»: October 7 | Al Jazeera Investigations https://youtu.be/_0atzea-mPY?si=ot47WLK-pS2jmij7
Για τις προπαγανδιστικές αναφορές του Ισραήλ περί μαζικής σεξουαλικοποιημένης βίας από μεριάς της Χαμάς: Interim
Revolutionary Feminist Committee, Tear feminism out of the hands of the
colonizer: Our statement debunking the claims of mass rape used to siphon off
support from the Palestinian resistance, 9 Οκτωβρίου 2023 https://proletarianfeminist.medium.com/tear-feminism-out-of-the-hands-of-the-colonizer-our-statement-debunking-the-claims-of-mass-rape-84ec2981c361
[5] Sanderr, Πολεμοκάπηλοι, Αριστεροί και Δεξιοί, Internationalist Perspective, 15 Νοεμβρίου 2023 https://inmediasres.espivblogs.net/warmongers_left_and_right/
[6] https://capitalistpeacedeserters.noblogs.org/files/2025/10/ μετάφραση-IP_polemoxareis_final.pdf
[7] στο ίδιο, σ. 6-7
[8] Stephen B. Oates, Children
of Darkness, American Heritage, 17 Ιουλίου
2024 https://www.americanheritage.com/children-darkness
[9] Butch Lee,
Jailbreak Out of History: The Re-Biography of Harriet Tubman (2000), σ. 43 https://leftwingbooks.net/products/jailbreak-out-of-history-the-re-biography-of-harriet-tubman-the-evil-of-female-loaferism
[10] J. Sakai, Settlers: The Mythology of the White
Proletariat from Mayflower to Modern (2014), σ. 48 https://leftwingbooks.net/products/settlers-the-mythology-of-the-white-proletariat-from-mayflower-to-modern,
ελληνική μετάφραση (αποσπάσματα): https://communisthorizon.blogspot.com/2025/06/j-sakai.html
[11] στο ίδιο, σ. 27
[12] Nathaniel Bacon, The Declaration of the People of Virginia (1676), https://en.wikipedia.org/wiki/Declaration_of_the_People_of_Virginia
[13] J. Sakai, Settlers,
σ. 28
[14] στο ίδιο, σ. 32
[15] στο ίδιο, σ. 33
[16] Ο όρος «εποικιστική αποικιοκρατία» χρησιμοποιείται για να
χαρακτηρίσει μια συγκεκριμένη μορφή αποικιοκρατίας, η οποία απαιτεί την
αντικατάσταση του γηγενούς πληθυσμού με έναν πληθυσμό εποίκων. Αυτό συμβαίνει
γιατί οι έποικοι γνωρίζουν πως η εποικιστική απαλλοτρίωση της γης και η
οικονομική τους δραστηριότητα καταστρέφει το φυσικό περιβάλλον, τον τρόπο
αλληλεπίδρασης των ιθαγενών με το αυτό και συνεπώς τη συλλογική μορφή ζωής
τους, καθιστώντας την γενοκτονία τους λογική εξέλιξη αυτής της διαδικασίας. Ενδεικτικά βιβλιογραφία για την εποικιστική αποικιοκρατία: Patrick Wolfe, Settler-Colonialism and the Elimination
of the Native (2006), Jodi Byrd, The Transit of Empire: Indigenous Critiques of Colonialism (2011), Glen Sean Coulthard, Red Skin, White Masks: Rejecting
the Colonial Politics of Recognition (2014), Iyko Day, Alien Capital: Asian Racialization and the Logic of
Settler Colonial Capitalism (2016), Manu Karuka, Empire's Tracks: Indigenous
Nations, Chinese Workers, and the Transcontinental Railroad (2019)
[17] Sara Ahmed, An
Affinity of Hammers, Transgender Studies Quarterly, Μάιος 2016 https://read.dukeupress.edu/tsq/article-abstract/3/1-2/22/91760/An-Affinity-of-Hammers
[18] στο ίδιο, σ. 32-33
[19] J. Kēhaulani
Kauanui, Tracing Historical Specificity: Race and the Colonial Politics of
(In)Capacity (2017), σ. 261 https://www.jstor.org/stable/26360845
[20] στο ίδιο, σ. 262
[21] Περισσότερα για τις κοινές αποικιοκρατικές και ισλαμοφοβικές καταβολές
των δύο αυτών κρατικών οντοτήτων: Joseph Massad, Ισλαμοφοβία και
Αντιπαλαιστινιασμός (ελληνική μετάφραση), 22 Φεβρουαρίου 2025, Πανεπιστήμιο Berkeley https://communisthorizon.blogspot.com/2025/04/joseph-massad.html
[22] Ο ηγέτης της Χαμάς και μάρτυρας της παλαιστινιακής αντίστασης Yahya
Sinwar αναγνώριζε ότι ο παλαιστινιακός αγώνας ενάντια στη σιωνιστική κατοχή
υπερβαίνει την τοπικότητά του, αποτελόντας τμήμα ενός ευρύτερου αγώνα ενάντια
στην αποικιοκρατία και τον ρατσισμό. Σε συνέντευξή του στο δημοσιογραφικό μέσο Vice είχε δηλώσει: «Ο George Floyd σκοτώθηκε λόγω μιας ρατσιστικής ιδεολογίας
που υποστηρίζουν ορισμένοι άνθρωποι. Ο ίδιος τύπος ρατσισμού που σκότωσε τον
George Floyd χρησιμοποιείται από το Ισραήλ εναντίον των Παλαιστινίων στην
Ιερουσαλήμ... στη Δυτική Όχθη, με το κάψιμο των παιδιών μας στη Λωρίδα της
Γάζας, μέσω πολιορκίας, δολοφονιών και λιμοκτονίας. Όλος ο ελεύθερος κόσμος
πρέπει να βάλει τέλος σε αυτά τα εγκλήματα». https://x.com/leylahamed/status/1847426140383719659
Η Leila Khaled, πρωτοποριακή φιγούρα του παλαιστινιακού αγώνα και
ιστορικό στέλεχος του Λαϊκού Μετώπου για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης
(PFLP), έχει υποστηρίξει με συνέπεια τον αγώνα των Κούρδων για αυτοδιάθεση. Τον
Φεβρουάριο 2020, σε συνέδριο του κουρδικού κόμματος HDP στην Τουρκία, δήλωσε:
«Αγωνιζόμαστε μαζί ενάντια στον σιωνισμό, τον ιμπεριαλισμό και τη μισαλλοδοξία.
Οι Κούρδοι χωρίστηκαν σε τέσσερις χώρες, την Τουρκία, το Ιράν, τη Συρία και το
Ιράκ, από το τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αυτό είναι άδικο και το ζήτημα
αυτό δεν έχει ακόμη επιλυθεί. Γνωρίζω ότι είναι καταπιεσμένοι και για αυτό το
λόγο έχουμε σχέσεις με τους Κούρδους από πολύ παλιά. Εκπαιδεύτηκαν στα
στρατόπεδά μας επειδή αγωνίζονταν για τα δικαιώματά τους. Κούρδοι μαχητές της
ελευθερίας έχασαν τη ζωή τους υπερασπιζόμενοι Παλαιστίνιους μαχητές στο Λίβανο
το 1982.» https://www.greenleft.org.au/2024/1402/world/leila-khaled-kurdish-struggle
[23] Ενδεικτικά, μια τοιχογραφία προς τιμήν του George Floyd στη Γάζα (Gaza Mural Project, 2020). Στα
αριστερά της τοιχογραφίας διακρίνεται το σύνθημα “Black Lives Matter”. https://www.upi.com/News_Photos/view/upi/1d97ffe0babdbb75b6013c26d51a0a01/A-mural-depicts-George-Floyd-in-Gaza/
[24] “This border control,
Congesting our soul, Taking its toll on us all, We gonna dissolve, This Mexico-Bethlehem
wall, If you hear us heed the call” (στίχος από 47SOUL - Border Ctrl. ft. Shadia Mansour x
Fedzilla) https://youtu.be/iL11uPXsS4U?si=nZniV2Ve28Qb-6Fb
[25] “An Incurable Disease Called Hope”: an Interview with Abdaljawad Omar, Material Journal, 13/9/2024 https://materialjournal.net/an-incurable-disease-called-hope-an-interview-with-abdaljawad-omar/
[26] Το πιο αντιπροσωπευτικό παράδειγμα ίσως είναι η περίπτωση του Σουδάν, μια χώρα στην οποία μαίνεται μια πολύ αιματηρή γενοκτονία εδώ και 2 χρόνια, παράλληλα με τη γενοκτονία στη Γάζα. Ο κύριος υπεύθυνος για τη γενοκτονία είναι σαφώς οι ντόπιες μισθοφορικές Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF) και οι χρηματοδότες τους που εδράζονται στα Αραβικά Εμιράτα. Οι αριστεροί και «προοδευτικοί» οπαδοί της αποικιοκρατίας συχνά επικαλούνται το Σουδάν για να ισχυριστούν ότι, σε αντίθεση με τη Παλαιστίνη, κανείς δεν ασχολείται με αυτό (βλ. ενδεικτικά το άρθρο του Θοδωρή Αντωνόπουλου στη Lifo με τίτλο Σουδάν: Η μεγαλύτερη τραγωδία του αιώνα δεν γίνεται ποτέ πρωτοσέλιδο, από τις 11/8/2025) https://www.lifo.gr/stiles/optiki-gonia/soydan-i-megalyteri-tragodia-toy-aiona-den-ginetai-pote-protoselido. Η ίδια η ζωή ακυρώνει τον κακοπροαίρετο ισχυρισμό όλων αυτών, όταν στο δρόμο βλέπουμε τη συνεργασία σουδανικών και παλαιστινιακών πρωτοβουλιών, εκδηλώσεις για το Σουδάν από παλαιστινιακές πρωτοβουλίες και αυτοκόλλητα που γράφουν “Don’t Stop Talking about Palestine – Let’s Start Talking about Sudan” (όπως αντίστοιχα και για το Κονγκό). Μπορούμε να καταλάβουμε ποιες/οι θεωρούν την ευαισθητοποίηση σχετικά με το Σουδάν σοβαρή υπόθεση και ποιοι όχι. Οι αριστεροί οπαδοί της αποικιοκρατίας, που στα άρθρα τους αντιπαραβάλλουν την (πράγματι, σχεδόν ανύπαρκτη) αλληλεγγύη στο Σουδάν με την «υπερβολική» αλληλεγγύη στην Παλαιστίνη, φροντίζουν να εξαφανίζουν την ευθύνη της Δύσης και του Ισραήλ από τις αναλύσεις τους. Περισσότερα για την ευθύνη του Ισραήλ στη γενοκτονία στο Σουδάν: Shireen Akram-Boshar, Από τις Περιφερειακές Εξεγέρσεις στα Αντιδραστικά Καθεστώτα: Πώς το Σουδάν συνδέεται με την Παλαιστίνη, truthout, 11 Ιουλίου 2004 https://bestimmung.blogspot.com/2025/08/shireen-akram-boshar-truthout.html
[27] «Η σημερινή παρτιζάνικη πολεμική μηχανή πρέπει να είναι το κίνημα
των κινημάτων, ένα μοναδικό σύμπλεγμα από επαναπροσδιορισμένες πολλαπλότητες.
Μία μηχανή ταξικής πάλης, υπό την οποία θα συγκεντρώνονται και θα
συναρμολογούνται οι προλεταριακές τάσεις των φεμινιστικών, αντιρατσιστικών, queer, αντι-ικανοτιστικών, τρανς, κ.λπ. αγώνων που, από
μόνοι τους, είναι ανίκανοι να αναμετρηθούν με την υπάρχουσα κατάσταση. Ένας
πολλαπλασιασμός των οργανώσεων των μαζών και των μετώπων που μετασχηματίζονται
από μια μοναδική μηχανή εμφυλίου πολέμου —ένα επαναστατικό κόμμα που αντλεί από
αυτά τα ασύνδετα κινήματα— οπού και αυτά μετασχηματίζουν με τη σειρά τους αυτή
τη μηχανή σε κάτι παραπάνω από το άθροισμα των μερών της.» (Joshua Moufawad-Paul, Austerity Apparatus, Arsenal
9/2017: on the partisan war machine) https://leftwingbooks.net/products/arsenal-9-2017-english, όλα τα άρθρα του τεύχους: https://pcrrcparsenal2017.wordpress.com/
Comments
Post a Comment